در ادامه "سلسله مقالات در توجیه و تفسیر اشعار و متون کهن ادبیات پارسی "به نقش(( اشیا)) در ادبیات می پردازیم.مولانا در" نی نامه "اینچنین می فرماید:
نی حریف هرکه از یاری برید
پرده هایش پرده های ما درید
در آن ایام در اندلس قریه ای بوده به نام "مادرید" که مردم آن سامان تبحر فوق العاده ای در بافتن پرده های نفیس و فاخر داشته اند. به طوری که پرده های مادریدی همچون مشک ختن و نافه چین و خربزه مشهدی .شهرتی عالمگیر یافته بود. وهمچنین در اسناد ودست نوشته ها آمده که فردی به نام "آلخاندرو آمنابار د آدرز" یکی از چیره دست ترین بافنده گان پرده درمادرید بوده که آخرین اثرش به نام"ال کلاسیکو"هرساله در موزه "سانتیاگو برنابئو " به نمایش عمومی درمی آید.
به دلیل بالا بودن نرخ پرده های مذکور در خود اندلس و بالطبع در دیگر بلاد معمولاً این پرده ها در خانه اشراف زاده گان و متمولین یافت می شده و زینت بخش دیوارها و پنجره های آنان بوده است.وبه همین دلیل اگر می گفتند فلانی پرده های خانه اش از پرده های بافت مادرید است کنایه ای بوده از متمول بودن آن شخص.
فعل" نی" _نون مسکون_که در اول بیت آمده مخفف محاوره ای فعل"نیست" می باشد. از یار بریدن درآن زمان معادل با معنای طلاق و جدایی در این زمان می باشد(نگارنده بعید می داند "به هم زدن" های دوستانه!!! مورد نظر بوده باشد.) .کلمه ی حریف در اینجا برخلاف معنای امروزینش به مفهوم همنشین آورده شده است.
بااین توضیحات به تفسیر بیت فوق الذکر می پردازیم:((متمولین و ثروتمندان همنشین کسانی که از یکدیگر جداشده اند(طلاق داده ویا گرفته اند!)نیستند.))معنای تحت اللفظی و عامیانه امروزین آن می شود ((مایه دارا با طلاق گرفته ها نمی پرن!!!)) .
بنده نیز هنوزبه رازو رمزآوردن این بیت و این تذکر در وسط نی نامه توسط مولانا واقف نگردیده ام. دلیل اینکه چرا متمولین چنین رفتاری را با اهالی متارکه در پیش گرفته بودندو خود را تافته جدابافته می دانستندنیز بر بنده نامکشوف است.همچنین نمی دانم که این بیت در نکوهش متارکه آمده ویا در مدح متمولین !؟!در اینجا همنشینی ثروتمندان با "اهل جدایی" نفی گردیده ولی سخنی از اثبات این همنشینی مابین مساکین وجدائیون به میان نیامده! به هر تقدیر همانگونه که مشاهده می کنید ممارست بنده در راه توجیه وتفسیر ادبیات کهن غباررا از برابر دیدگان شمایان بزدوده وروزنه های جدیدی را می گشاید از برای تفکر! |